Zimowa sesja ZPRE

On luty 12, 2021 by Redaktor

W dniach 24–28 stycz­nia br. wzią­łem udział w zimo­wej sesji Zgro­ma­dze­nia Par­la­men­tar­nego Rady Europy, która po raz pierw­szy odbyła się w for­mie hybry­do­wej. Od marca 2020 r., w związku z sytu­acją epi­de­mio­lo­giczną Rada Europy została zmu­szona odwo­łać dwie sesje par­la­men­tarne zarówno kwiet­niową jak i czerw­cową, a obrady paź­dzier­ni­kowe zostały zastą­pione przez roz­sze­rzoną komi­sję stałą i przy­brały formę wide­okon­fe­ren­cji.

COVID 19 nie tylko zakłó­cił orga­ni­za­cję pracy w ZPRE, ale też znacz­nie wpły­nął na stan demo­kra­cji, pra­wo­rząd­no­ści i prawa czło­wieka w pań­stwach człon­kow­skich Rady Europy. W wielu kra­jach zarzą­dza­nie kry­zy­sem sani­tar­nym przez wła­dzę wyko­naw­czą stało się pre­tek­stem do wpro­wa­dze­nia kon­tro­wer­syj­nych prze­pi­sów, które w znacz­nym stop­niu ogra­ni­czyły prawa i wol­no­ści oby­wa­tel­skie. Moją uwagę rów­nież przy­kuł fakt, że dzia­łal­ność nie­któ­rych par­la­men­tów naro­do­wych została kom­plet­nie zawie­szona i tym samym ZPRE stało się jedy­nym forum, gdzie głos par­la­men­ta­rzy­stów mógł wybrzmieć. Stąd, jako prze­wod­ni­czący grupy Euro­pej­skiej Par­tii Ludo­wej — naj­więk­szej frak­cji poli­tycz­nej w ZPRE, doło­ży­łem wszel­kich sta­rań, aby dopro­wa­dzić do zmiany regu­la­minu ZPRE w taki spo­sób, aby znaczna część posłów i sena­to­rów miała moż­li­wość fizycz­nego uczest­ni­cze­nia w obra­dach. Wysiłki te dopro­wa­dziły do wpro­wa­dze­nia for­muły hybry­do­wej, która jak się oka­zało, jest naj­lep­szą alter­na­tywą dla wszyst­kich dele­ga­cji. Tym samym pod­czas sesji stycz­nio­wej około 100 depu­to­wa­nych uczest­ni­czyło w obra­dach ZPRE w Strasburgu.

Pod­czas tygo­dnio­wego posie­dze­nia Zgro­ma­dze­nie doko­nało wyboru nowych sędziów do Try­bu­nału Praw Czło­wieka, odpo­wied­nio z Gre­cji Ioannis’a Ktistakis’a i Andreas’a Zünd oby­wa­tela Szwaj­ca­rii. Wyło­niło rów­nież zastępcę Sekre­ta­rza Gene­ral­nego Rady Europy, Bjorn Berg’a, Nor­wega, który zastąpi Gabriellę Battaini-Dragoni, peł­niącą tę funk­cję od 2012 roku, a na urząd nowego Sekre­ta­rza Gene­ral­nego ZPRE, po raz pierw­szy w histo­rii została wybrana kobieta, Despina Chatzivassiliou-Tsovilis, gre­czynka, która zastąpi peł­nią­cego od dwóch kaden­cji to sta­no­wi­sko, Woj­cie­cha Sawic­kiego.
Dodat­kowo, pod­czas obrad prze­pro­wa­dzi­li­śmy liczne dys­ku­sje doty­czące m.in. etycz­nych, praw­nych i prak­tycz­nych aspek­tów szcze­pień prze­ciwko COVID 19; pro­ble­mów z wdra­ża­niem wyro­ków Euro­pej­skiego Try­bu­nału Praw Czło­wieka w pań­stwach człon­kow­skich RE; aresz­to­wa­nia głów­nego opo­zy­cjo­ni­sty rosyj­skiego Alek­sieja Nawal­nego; obec­nej sytu­acji poli­tycz­nej w Rosji.

Jedną z klu­czo­wych debat sta­no­wił raport Alfonso Orlando nt. „Nie­za­wi­sło­ści sędziów w Pol­sce i Repu­blice Moł­da­wii”. Po raz pierw­szy na forum mię­dzy­na­ro­do­wym, przed­sta­wiono pro­blem zwią­zany z zastra­sza­niem i nęka­niem przez aktu­alny rząd zarówno nie­za­leż­nych sędziów jak i innych urzęd­ni­ków wymiaru spra­wie­dli­wo­ści, któ­rzy bro­niąc swo­jej nie­za­wi­sło­ści odma­wiają pod­da­nia się dyk­ta­towi Mini­stra Spra­wie­dli­wo­ści. W przy­ję­tej rezo­lu­cji człon­ko­wie ZPRE wezwali Rząd RP do wyco­fa­nia się z wielu wpro­wa­dzo­nych zmian w pol­skim wymia­rze spra­wie­dli­wo­ści (mię­dzy innymi dot. Sądu Naj­wyż­szego i Kra­jo­wej Rady Sądow­nic­twa), powstrzy­ma­nia się od podej­mo­wa­nia jakich­kol­wiek dal­szych środ­ków usta­wo­daw­czych i admi­ni­stra­cyj­nych jak rów­nież innych ini­cja­tyw, które stwa­rzają zagro­że­nie dla nie­za­leż­no­ści wymiaru spra­wie­dli­wo­ści i są “nie­godne demo­kra­cji i pań­stwa prawa”.

Sesja zimowa ZPRE była rów­nież oka­zją do pod­su­mo­wa­nia prac Zgro­ma­dze­nia pod­czas kilku ostat­nich, trud­nych mie­sięcy. Jed­nym z klu­czo­wych dzia­łań Rady Europy jest spra­wo­wa­nie kon­troli lub też moni­to­ringu nad kra­jami, które nie prze­strze­gają zasad pra­wo­rząd­no­ści, demo­kra­cji jak i praw czło­wieka. Z powodu pan­de­mii dzia­ła­nia te zostały mocno ogra­ni­czone m.in. z powodu braku moż­li­wo­ści odby­cia ofi­cjal­nych wizyt przez par­la­men­ta­rzy­stów, któ­rzy są odpo­wie­dzialni za przy­go­to­wa­nie raportu nt. państw obję­tych ww. pro­ce­durą jak m.in. Buł­ga­ria, Pol­ska, Ukra­ina, Rosja. Ponadto, więk­szość misji obser­wa­cyj­nych zwią­za­nych z wybo­rami została rów­nież odwo­łana z powo­dów sani­tar­nych. Z pla­no­wa­nych dzie­się­ciu, do skutku doszły tylko trzy, które miały miej­sce w Pol­sce, Azer­bej­dża­nie i Gru­zji. W 2021 są pla­no­wane kolejne m.in. w Alba­nii, gdzie zosta­łem mia­no­wany prze­wod­ni­czą­cym ofi­cjal­nej dele­ga­cji RE. Mając świa­do­mość odpo­wie­dzial­no­ści i wagi tej misji, dołożę wszel­kich sta­rań, aby doszła ona do skutku i prze­bie­gła spraw­nie i bezpiecznie.

Miniony rok, pomimo licz­nych prze­ciw­no­ści i sytu­acji sani­tar­nej na świe­cie należy zali­czyć do owoc­nego i bar­dzo pra­co­wi­tego na forum ZPRE. O dyna­mice tych dzia­łań świad­czą mię­dzy innymi przy­go­to­wane spra­woz­da­nia w tym m.in. mój raport nt. migra­cji inwe­sty­cyj­nej czy też liczby odby­tych spo­tkań i posie­dzeń (25 posie­dzeń Komi­tetu Pre­zy­denc­kiego; 16 posie­dzeń Komi­sji Sta­łej oraz 89 posie­dzeń komi­sji tematycznych).